Pro1 Logo

Czy muszę informować klienta, że rozmawia z chatbotem (AI Act)?

Opracowanie: Redakcja Pro1.pl · Sprawdzono · 4 min czytania

Krótka odpowiedź

Tak. Według art. 50 ust. 1 AI Act osoba rozmawiająca z systemem AI ma być o tym informowana, chyba że jest to oczywiste dla uważnej i ostrożnej osoby, najpóźniej przy pierwszej interakcji (ust. 5). Obowiązek stosuje się od 2 sierpnia 2026 r. i Digital Omnibus go nie przesunął.

Opracowanie: Redakcja Pro1.pl · Sprawdzono · 4 min czytania

Co dokładnie wymaga art. 50 AI Act

AI Act, czyli rozporządzenie 2024/1689, w art. 50 ust. 1 nakazuje projektować systemy AI przeznaczone do bezpośredniej interakcji z osobami fizycznymi tak, aby osoba była informowana, że prowadzi interakcję z systemem AI, „chyba że jest to oczywiste z punktu widzenia osoby fizycznej, która jest dostatecznie poinformowana, uważna i ostrożna, z uwzględnieniem okoliczności i kontekstu wykorzystywania”. Ust. 5 dodaje, że informacja ma być przekazana w jasny i wyraźny sposób, najpóźniej w momencie pierwszej interakcji, i ma spełniać wymogi dostępności. Przepis obejmuje chatbota w oknie czatu i w komunikatorze oraz voicebota w telefonie; nie zależy od tego, czy bot sprzedaje, czy tylko podaje status zamówienia. To opis stanu prawnego, nie porada prawna.

Kto odpowiada: dostawca bota czy Twój sklep

Obowiązek zaprojektowania systemu tak, by informował, ciąży na dostawcy: według art. 3 pkt 3 to podmiot, który rozwija system (albo zleca jego rozwój) i wprowadza go do obrotu lub oddaje do użytku pod własną nazwą lub znakiem towarowym. Sklep, który kupuje gotowego bota, jest podmiotem stosującym (art. 3 pkt 4); dostawcą staje się, gdy sam rozwija bota albo zleca jego rozwój i uruchamia go pod własną marką. Czy Twój sklep jest dostawcą, zależy więc od tego, kto rozwinął bota i pod czyją nazwą działa. Sprawdź w umowie i dokumentacji dostawcy, czy narzędzie wyświetla informację o AI, czy możesz ją edytować i czy da się ją wyłączyć. Od 2 sierpnia 2026 r. obowiązki przejrzystości stosują i dostawcy, i podmioty stosujące (FAQ Komisji o art. 50). Bot regułowy (drzewko decyzyjne, makra) bez modelu językowego: czy jest systemem AI w rozumieniu art. 3 pkt 1, sprawdź u dostawcy wobec wytycznych Komisji o definicji systemu AI.

Co ustawić w panelu bota

  1. Komunikat o AI widoczny przed pierwszą odpowiedzią bota, także w komunikatorze i w kanale głosowym.
  2. Bez imienia, zdjęcia i podpisu sugerujących człowieka: bot udający konsultanta to zwodniczy interfejs i może być działaniem wprowadzającym w błąd z art. 5 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym.
  3. Przekazanie do człowieka dostępne od pierwszej wiadomości.
  4. Zapis rozmów jako dowód, co i kiedy bot powiedział.
  5. Komunikat dostępny (kontrast, czytnik ekranu), bo ust. 5 wymaga spełnienia wymogów dostępności.

Czy bot się opłaca i jak go wdrożyć, opisuje odpowiedź o chatbocie w sklepie; skutki błędnej informacji od bota: kto odpowiada za błąd AI.

Od kiedy obowiązuje i jakie są kary

Art. 50 stosuje się od 2 sierpnia 2026 r. (art. 113 AI Act). Rozporządzenie 2026/1744 z 8.07.2026 (Digital Omnibus on AI) odroczyło do 2 grudnia 2026 r. wyłącznie znakowanie maszynowe treści z art. 50 ust. 2 u dostawców systemów sprzed 2.08.2026; obowiązku informowania o rozmowie z AI nie dotyczy. Kary z art. 99 AI Act ust. 4: do 15 000 000 EUR lub 3% rocznego światowego obrotu, wyższa z tych kwot, a dla MŚP niższa (ust. 6). W Polsce nakłada je Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji na podstawie ustawy z 3 lipca 2026 r. o systemach sztucznej inteligencji (Dz.U. 2026 poz. 1003, art. 5 i 104); skargę może złożyć każdy (art. 59), a przepisy o karach wchodzą w życie trzy miesiące od ogłoszenia 27.07.2026 (art. 127). Niezależnie od tego bot udający człowieka może być oceniany przez UOKiK jako praktyka wprowadzająca w błąd. Etykiety na opisach i grafikach z AI to osobne pytanie: czy muszę oznaczać treści z AI.

Na co uważać

  • „Digital Omnibus przesunął obowiązek informowania o chatbocie na 2 grudnia 2026”. Odroczenie dotyczy tylko znakowania maszynowego z ust. 2 u dostawców.
  • „To dostawca bota ma się tym zająć”. Dostawca projektuje komunikat, ale sprawdź w panelu, czy jest włączony, i w umowie, kto za niego odpowiada.
  • Bot z imieniem i zdjęciem „konsultantki”. Poza AI Act to ryzyko zarzutu praktyki wprowadzającej w błąd i utrata zaufania przy pierwszej pomyłce.

Stan prawny na 22 września 2026 roku.

Podstawa prawna

  1. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 w sprawie sztucznej inteligencji (AI Act), art. 3 pkt 1, 3 i 4, art. 50 ust. 1 i 5, art. 99 ust. 4 i 6, art. 113, CELEX 32024R1689, stan na
  2. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2026/1744 z 8.07.2026 zmieniające AI Act (Digital Omnibus on AI): nowy art. 113 ust. 4, termin 2.12.2026 tylko dla dostawców systemów generatywnych sprzed 2.08.2026 (art. 50 ust. 2), CELEX 32026R1744, stan na
  3. Ustawa z dnia 3 lipca 2026 r. o systemach sztucznej inteligencji, art. 5, art. 59, art. 104, art. 127, Dz.U. 2026 poz. 1003, stan na
  4. Ustawa z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, art. 5 ust. 1 (t.j.), Dz.U. 2023 poz. 845, stan na

Źródła

  1. Artykuł 50 AI Act: Obowiązki w zakresie przejrzystości, AI Act Service Desk Komisji Europejskiej (PL), odczyt
  2. Artykuł 99 AI Act: Kary, AI Act Service Desk Komisji Europejskiej (PL), odczyt
  3. Artykuł 113 AI Act: Wejście w życie i rozpoczęcie stosowania, AI Act Service Desk Komisji Europejskiej (PL), odczyt
  4. Rozporządzenie (UE) 2024/1689 (AI Act), tekst w EUR-Lex, odczyt
  5. Rozporządzenie (UE) 2026/1744 (Digital Omnibus on AI), EUR-Lex, odczyt
  6. Transparency obligations under Article 50 of the AI Act (FAQ), Komisja Europejska, odczyt
  7. Ustawa z dnia 3 lipca 2026 r. o systemach sztucznej inteligencji, Dz.U. 2026 poz. 1003 (ISAP, PDF), odczyt
  8. Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, t.j. Dz.U. 2023 poz. 845 (ISAP, PDF), odczyt

Pojęcia z tej odpowiedzi

Powiązane pytania

  • Czy warto wdrożyć chatbota AI w sklepie i ile to kosztuje?Warto, jeśli masz powtarzalne pytania (status zamówienia, dostawa, zwroty, dostępność), dane, z których bot może odpowiadać, i człowieka, który przejmie rozmowę. Abonamenty z cenników z 16.09.2026 zaczynają się od kilkudziesięciu złotych miesięcznie za 50–100 rozmów; droższe jest przygotowanie bazy wiedzy i nadzór.
  • Chatbot podał klientowi błędną informację: kto za to odpowiada?Sklep, nie narzędzie. Publiczne zapewnienie w reklamie lub opisie wiąże sprzedawcę (art. 43b ustawy o prawach konsumenta), a nieprawdziwa informacja jest praktyką wprowadzającą w błąd (art. 5 UPNPR), niezależnie od tego, czy napisał ją pracownik, czy bot. Ryzyko ograniczasz danymi, regułami i kontrolą rozmów.
  • Czy muszę oznaczać treści z AI w sklepie (AI Act)?Nie dla zwykłych opisów, tekstów reklamowych i grafik produktowych: art. 50 ust. 4 AI Act każe sklepowi jako podmiotowi stosującemu ujawniać tylko deepfake'i i wygenerowany tekst o sprawach interesu publicznego. Znakowanie maszynowe plików to obowiązek dostawcy narzędzia. Przepis stosuje się od 2 sierpnia 2026 r.

Na blogu

AI

AI Act w sklepie od 2 sierpnia: co oznaczać, czego nie i kiedy masowe treści z AI szkodzą

Od 2 sierpnia 2026 Komisja Europejska egzekwuje obowiązki przejrzystości z art. 50 AI Act, a od końca października polski organ będzie mógł karać. Rozkładam to na trzy pytania właściciela sklepu: co muszę oznaczyć (chatbot, syntetyczne zdjęcia i głos), czego nie (zwykłe opisy produktów) i gdzie masowa generacja szkodzi sprzedaży niezależnie od prawa.